Begrippenlijst

Hieronder vindt u een alfabetisch overzicht van de belangrijkste breedbandbegrippen.

Aansluitnet
Het netwerk tussen de eindgebruiker en de wijkcentrale. Nu vaak van koper, bij FttH gaat het erom dit deel van het netwerk te verglazen. Dit deel van het netwerk wordt ook de 'local loop' genoemd.

Actieve (breedband) aansluiting
Een huishouden of bedrijf dat daadwerkelijk (breedband)diensten afneemt.

Actieve laag
Deze laag omvat de schakelapparatuur in de wijkcentrale en de benodigde apparatuur bij de afnemers thuis of in het bedrijf.

Always on
Geeft aan dat een verbinding altijd beschikbaar is zonder dat daarvoor inbellen noodzakelijk is.

Asymmetrische verbinding
Als de internetverbinding asymmetrisch is, wil dit zeggen dat het downloaden (informatie van internet halen) sneller gaat dan het uploaden (informatie op internet plaatsen).

Bandbreedte
Meestal wordt deze term gebruikt om de gegevenssnelheid bij een verbinding aan te geven, uitgedrukt in het aantal bits per seconde. Soms wordt het begrip echter ook gebruikt om een frequentiebereik aan te duiden waarbinnen communicatie plaatsvindt.

Bitrate
De bitrate is de hoeveelheid gegevens die per tijdseenheid wordt verstuurd (transmissiesnelheid), bijvoorbeeld een download-bitrate van 1 megabit per seconde (Mb/s).

bps, kbps, Mbps
Bits per second. Grootheid voor de bandbreedte van een verbinding.
Overigens werkt de computerwereld, in tegenstelling tot de telecommunicatiewereld, met de eenheid Bytes (één Byte is acht bits).

Bluetooth
Bluetooth is een open standaard voor draadloze verbindingen tussen apparaten op korte afstand. Dankzij Bluetooth kunnen bijvoorbeeld adresgegevens tussen mobiele telefoons worden uitgewisseld, kan snel vanaf een handheld computer worden geprint, of kan een mobiele telefoon worden uitgerust met een draadloze headset. De techniek is ontwikkeld door het Zweedse Ericsson.

Cityring
Glasvezelnetwerk door/om een stad, waarop lokale netwerken en instellingen kunnen aansluiten.

Cherry Picking
Het alleen aansluiten van financieel aantrekkelijke burgers c.q. adressen. Hierdoor blijven minder aantrekkelijke gebieden (bijvoorbeeld het platteland waar het veel duurder is een FttH-netwerk aan te leggen) zonder breedbandnetwerk zitten.

Compressie
Compressietechnieken worden ingezet om meer uit bestaande bandbreedte te halen. Dit betekent meestal een bewerking van de over te zenden informatie.

Dark Fibre
Letterlijk 'donkere vezel' en dat is precies wat het is: glasvezel dat nog niet in gebruik is. Doordat het netwerk nog nergens aan gekoppeld is, is het nog niet verlicht.

Digitalisering
De overstap naar het gebruik van digitale technieken bij een bepaalde toepassing, zoals televisiedistributie. In zijn algemeenheid kan digitalisering binnen bestaande systemen de capaciteit vergroten (en daarmee het aanbod vergroten) en kan het de kosten van het aangebodene verlagen.

DSL, ADSL
Digital Subscriber Lines (DSL) technieken vergroten de datacapaciteit van het bestaande aansluitnet voor telefonie. Asymmetric DSL (ADSL) is de bekendste variant. Het is een vaste breedbandige verbinding via een gewone telefoonlijn. De maximale downloadsnelheid is 8 Mbps, maximule upload 1 Mbps.

ADSL2+
ADSL2 en ADSL2+ zijn de snellere varianten van de 'gewone' ADSL-verbinding. Een ADSL2-verbinding heeft als maximum downloadsnelheid 12 Mbps en een uploadsnelheid van 3,5 Mbps. Bij ADSL 2+ is de uploadsnelheid dezelfde, maar de maximum downloadsnelheid twee keer zo groot: 24 Mbps. Deze snelheden zijn noodzakelijk voor het aanbieden van nieuwe diensten over het internet zoals internettelevisie van hoge (DVD)kwaliteit.

EDGE
EDGE (afkorting voor Enhanced Data Rates for GSM Evolution; ook soms EGPRS genoemd) is een technologie voor datatransmissie. Het werkt op bestaande GSM-netwerken. Het is een uitbreiding van GPRS en maakt snelheden mogelijk tot 384 Kbps, hoewel in de praktijk die snelheid meestal niet haalbaar is. Door middel van een aanvullende modulatietechniek (8PSK) kan men een grotere hoeveelheid informatie per dataeenheid versturen.

UMTS is de opvolger van GPRS en EDGE en haalt snelheden tot 2 Mbps. Maar aangezien UMTS, in tegenstelling tot EDGE, door de hogere frequentie nieuwe antennemasten nodig heeft is het een veel duurdere technologie.

In Nederland is EDGE door Telfort geïntroduceerd.

Fibre-from-the-Home (FftH)
Toegangsnetwerk voor woonhuizen op basis van glasvezelverbindingen.
Het woordje 'from' benadrukt dat de gebruiker centraal staat, niet de netwerkbeheerder.

Fibre-to-the-home (FttH)
Zelfde als Fibre-from-the-home, maar dan vanuit aanbiedersperspectief.

Fibre-from-the-Institute (FftI)
Toegangsnetwerk voor instituten op basis van glasvezelverbindingen.

Flat fee
Een tariefvorm waarbij de vergoeding niet afhankelijk is van het feitelijk gebruik.

Gaming
Spelletjes spelen; vooral gaming met tegenstanders op het internet vraagt veel bandbreedte

Gelijktijdigheid
Het simultane gebruik van (veeleisende) diensten door meerdere huishoudens binnen een bepaald ontsloten gebied zoals een wijk.

Glasvezel
Internet via glasvezel is een techniek waarbij de dataoverdracht plaatsvindt via licht dat door een glasvezel wordt gestuurd.

Glasvezel basisinfrastructuur ('homes passed')
Een glasvezelinfrastructuur op straatniveau waarbij huishoudens direct aansluitbaar zijn door het aanbrengen van een aftakking.

GPRS
General Packet Radio Service is een uitbreiding op het bestaande GSM netwerk. Met deze technologie kan op een efficiënte, snelle en goedkope manier mobiele data verzonden en ontvangen worden. Bij GPRS zijn gebruikers altijd online. Afrekening vindt plaats op hoeveelheid data (ook bij spraak) die verstuurd of ontvangen is. De maximale snelheid is 52 Kbps.

HSDPA
High-Speed Downlink Packet Access of HSDPA is een protocol voor de mobiele telefoon. Het wordt ook wel 3.5G (of "3½G") genoemd. HSDPA is een pakketgeschakelde communicatiedienst met een transmissiesnelheid tot 10 keer de UMTS snelheid van 384 kBit/s. Daarmee moet in tegenstelling tot UMTS het wel mogelijk worden om mobiel en breedbandig op internet te surfen. De snelheid van HSDPA komt ongeveer overeen met een kabel- of een ADSL-verbinding. In feite is HSDPA een nieuwe versie van de bestaande standaard, waardoor deze voor operators vrij eenvoudig is toe te passen. Naar verwachting zullen alle operators met UMTS ook HSDPA gaan bieden.

Op 18 april 2006 startte T-Mobile als eerste operator in Nederland met het aanbieden van deze dienst.

IP
Internet Protocol

ISDN
Integrated Services Digital Network, internationale standaard voor het verzenden van voice, video en data over een telefoonlijn. De snelheid is 64 Kbps. B-ISDN (breedband-ISDN) kan snelheden aan tot 1,5 Mbps maar is niet wijdverspreid.

ISP
Internet Service Provider, een partij die toegang biedt tot het internet

Kabel
Kabelinternet gebruikt het kabeltelevisienetwerk om internettoegang te leveren aan eindgebruikers. Het signaal wordt geleverd door een kabelmodem. De maximum capaciteit van de huidige kabelverbindingen is 20 Mbps. Experimenten tonen echter al aan dat een snelheid van 100 Mbps in de toekomst realiteit zou kunnen worden.

LAN
Local Area Network, een computernetwerk dat een relatief klein gebied bestrijkt, meestal een gebouw. Een LAN kan draadloos worden uitgevoerd en wordt dan een wireless LAN genoemd.

Liquid Bandwidth
ICT-diensten / -toepassingen worden niet gehinderd in hun groei door onvoldoende bandbreedte.

Launching customer
Situatie waarbij een grote afnemer door de keuze voor een nieuw product of dienst een hoge kritische massa genereert en zo een markt ervoor op gang helpt.

Local loop, First Mile, toegangsnetwerk,aansluitnetwerk
Het deel van een telecommunicatienetwerk dat het woonhuis of andere gebouwen koppelt aan de andere delen van dat netwerk. Het hangt van de exacte definitie af welke netwerkonderdelen er precies onder de termen valt.

Open netwerk / infrastructuur
Netwerk dat tegen redelijke, transparante en niet-discriminerende voorwaarden toegang biedt aan dienstenaanbieders.

Passieve laag
Onder de passieve laag van een glasvezelnetwerk vallen de buizen, bekabeling, en de opstelplaatsen voor apparatuur (wijkcentrales).

Peer-to-peer
Methode waarbij gebruikers gegevens uitwisselen (zoals geluids- of videomateriaal) zonder tussenkomst van een server op het internet.

Penetratie
Het aantal aangesloten huishoudens dat feitelijk diensten afneemt binnen een bepaald ontsloten gebied, bijvoorbeeld een wijk.

Router
Een kastje dat minimaal twee netwerken met elkaar verbindt en dat de datapakketjes doorstuurt over die netwerken.

Satelliet
Ook via een satellietverbinding is internetten mogelijk, zoals via het DVB-RCS netwerk van Aramiska. DVB-RCS staat voor Digital Video Broadcast - Return Channel Satellite. Het is de Europese open standaard, goedgekeurd door ETSI voor internettoegang via de satelliet.

Set-top-box
Kastje in huis, noodzakelijk om digitale televisie op het scherm te krijgen.

Streaming
Techniek voor het afspelen van beeld- en geluidsfragmenten met een kleine vertraging en waarbij de eisen aan de verbinding lager zijn dan die bij een echte real time verbinding.

Sustained rate
Aanduiding dat de genoemde transmissiesnelheid gegarandeerd continu beschikbaar is en dat het geen pieksnelheid betreft.

Symmetrische aansluiting
Bij dit type aansluiting is de gegevenssnelheid van de gebruiker naar het netwerk gelijk aan de gegevenssnelheid in de omgekeerde richting.

Triple Play
De drie meest afgenomen diensten die bij uitstek geschikt zijn om breedbandig te worden aangeboden in één pakket: tv, telefonie en internet. Ook de diensten die de consument het meest afneemt.

UMTS
Universal Mobile Telecommunications System is een derdegeneratie mobiele technologie, die mobiele breedband van thans 128 Kbps biedt (met aanvullende technologie te weten HSDPA 14,2 Mbps).
Ook wel 3G (derde generatie) mobiele communicatie genoemd.

UWB
Ultra Wide Band, verzamelterm voor draadloze communicatie van hoge bandbreedte.

VDSL
VDSL is één van de mogelijke opvolgers van ADSL waarbij een veel hogere download- en uploadsnelheid mogelijk zijn. VDSL staat voor Very High Digital Subscriber Line. Dat 'Very High' betekent snelheden tot 52 Mbps download en 13 Mbps upload, of in synchrone mode 26 Mbps, waarbij ADSL max. 8 Mbps down- en 1 Mbps upload kan halen.

VDSL2
VDSL2 is de nieuwe versie van VDSL. Zowel up- als downloadsnelheden lopen op tot 100 Mbps.

Verticale integratie
Het aanbieden van netwerk, dienst en content door één enkele aanbieder

Video on demand
Voorbeeld van een breedbanddienst. Films of andere content (inhoud) die op afroep wordt geleverd naar de huiskamer

VOIP
Voice over IP of Internet Protocol dat integratie van spraak- en dataverkeer mogelijk maakt. Dit is belangrijk omdat het triple play (internet, telefonie en tv) gebundeld via één netwerk mogelijk maakt.

WAN
Wide Area Network, een computernetwerk dat een geografisch groot gebied bestrijkt en verschillende LAN's aan elkaar koppelt.

Wibree
Digitale radio technologie voor draadloze communicatie met een ultra lage energieconsumptie (knoopbatterij) en een kleine reikwijdte (binnen 10 meter). Deze technologie is bedoeld ter aanvulling van Bluetooth.

WiBro
Wireless Broadband is een draadloze breedband internet technologie die is ontwikkeld door de Koreaanse telecom industrie (derhalve geen wereldstandaard) in het 100 MHz spectrum van de 2.3 GHz band. Goed voor een geaggregeerde doorvoer van 30 tot 50 Mbps over een radius van 1-5 km.

WiFi
Wireless Fidelity, de verzamelnaam voor draadloze netwerken, met een bereik tot 100m.

WLAN
Wireless Local Area Network, draadloos computernetwerk voor één locatie.

WiMAX
Worldwide Interoperability for Microwave Access, met een theoretisch bereik tot 50km en een datasnelheid tot 70 Mbit/s (alleen op kleine afstand) overtreft WiMAX de Wi-Fi-techniek, die nu tot maar 100m komt. Vanwege het grote bereik wordt WiMAX ook als een alternatief of opvolger van GSM en UMTS en netwerken gebaseerd op WiFi gezien. In landen en gebieden met lagere bevolkingsdichtheid wordt WiMAX wel gezien als alternatief voor breedbandverbindingen als Internet via de kabel of ADSL.

Zie voor meer begrippen ook de Wiki Breedband.

Bronnen: De breedbandnota (ministerie van Economische Zaken), Gemeenten in glas (Berenschot), Wikipedia.